Łaciński termin classicus oznacza po polsku: doskonały, pierwszorzędny, wzorowy, wyuczony.

Dążenie, aby dorównać antycznym wzorcom, pojawiło się w dziejach sztuki po raz pierwszy w renesansie. Celem artysty renesansowego, tworzącego zgodnie z założeniami klasycyzmu, stało się ukazanie nowego, uporządkowanego świata, w który zostały wpisane antyczne zasady mimesis decorum.

Sandro Botticelli, Narodziny Wenus, ok. 1485 r.

Podstawowe założenia klasycyzmu:

  • zasada mimesis — twórcze naśladowanie natury bądź dzieł sławnych poprzedników,
  •  zasada decorum — adekwatny do tematyki utworu dobór stylu, kompozycji, języka i gatunku wypowiedzi, 
  • estetyczna jednorodność utworu — niełączenie ze sobą kategorii estetycznie przeciwstawnych, np. tragizmu z komizmem, 
  • piękno osiągane przez zastosowanie określonych proporcji — harmonijna, uporządkowana i regularna konstrukcja dzieła, 
  • prostota wyrazu i zwięzłość,
  • współistnienie motywów chrześcijańskich z mitologicznymi,
  • tematyka mitologiczna, religijna, historyczna i dotycząca życia codziennego,
  • wprowadzenie erotyki, eksponowanie urody ciała kobiecego i męskiego,
  • wprowadzenie realistycznie przedstawionej postaci dziecka na równi z innymi członkami rodziny.

Klasycyzm był tak silny, że wywarł również wpływ na sztukę dwóch kolejnych epok historyczno-literackich, tj. baroku i oświecenia.

Trending